Elżbieta Grzelak

Współczesne systemy oświetlenia pojazdów znacznie wykraczają poza tradycyjne żarówki halogenowe, oferując zaawansowane technologie, które poprawiają bezpieczeństwo, komfort i estetykę jazdy. Nowoczesne oświetlenie samochodowe nie tylko zwiększa widoczność kierowcy, ale także dynamicznie dostosowuje się do warunków na drodze, zmieniając sposób, w jaki światło jest emitowane. W tym artykule przyjrzymy się, na czym polegają nowoczesne systemy oświetlenia pojazdu, jakie technologie są w nich wykorzystywane oraz jakie korzyści przynoszą kierowcom.

LED (Light Emitting Diode) – oświetlenie diodowe

Technologia LED to jedna z najpopularniejszych i najbardziej wszechstronnych opcji oświetlenia stosowanych we współczesnych pojazdach. Diody LED są małe, energooszczędne i emitują jasne światło o wysokiej intensywności. Dzięki swojej konstrukcji są odporne na wibracje i mają długą żywotność, co czyni je idealnym rozwiązaniem dla oświetlenia samochodowego.

Oświetlenie LED jest stosowane zarówno w reflektorach głównych, jak i w światłach do jazdy dziennej, kierunkowskazach, światłach pozycyjnych, a także w oświetleniu wnętrza pojazdu. Jego zaletą jest szybki czas reakcji, co ma znaczenie zwłaszcza w światłach hamowania, gdzie natychmiastowa emisja światła może pomóc w uniknięciu kolizji.

Oświetlenie ksenonowe (HID – High-Intensity Discharge)

Ksenonowe systemy oświetlenia, znane również jako HID, wykorzystują gaz ksenonowy do generowania jasnego, białego światła, które jest znacznie intensywniejsze niż tradycyjne żarówki halogenowe. Światła ksenonowe są często używane w reflektorach głównych, ponieważ oferują lepszą widoczność, zwłaszcza na dłuższych dystansach. Ich charakterystyczne zimnobiałe światło bardziej przypomina naturalne światło dzienne, co zmniejsza zmęczenie oczu kierowcy podczas jazdy nocą.

Systemy HID wymagają jednak czasu na osiągnięcie pełnej jasności i są droższe w produkcji oraz konserwacji niż oświetlenie LED. Mimo to, ich zdolność do oświetlenia większego obszaru drogi sprawia, że są preferowane w pojazdach wyższej klasy.

Matrycowe reflektory LED (Matrix LED)

Matrycowe reflektory LED to zaawansowana forma oświetlenia LED, która składa się z wielu pojedynczych diod LED ułożonych w matrycę. Każda dioda jest sterowana indywidualnie, co pozwala na precyzyjne zarządzanie strumieniem światła. System ten dynamicznie dostosowuje się do warunków na drodze, automatycznie włączając i wyłączając poszczególne diody, aby oświetlić drogę przed pojazdem, jednocześnie unikając oślepiania innych kierowców.

Matrycowe reflektory LED mogą na przykład wyłączać diody, które emitują światło w kierunku nadjeżdżającego pojazdu, tworząc "dziurę" w strumieniu światła. Dzięki temu kierowca nadal ma doskonałą widoczność drogi, bez ryzyka oślepienia innych uczestników ruchu.

Reflektory adaptacyjne (Adaptive Front-Lighting System – AFS)

Adaptacyjne reflektory to kolejny krok w rozwoju oświetlenia pojazdów, który poprawia bezpieczeństwo i komfort jazdy. System AFS automatycznie dostosowuje kierunek i zasięg strumienia światła reflektorów w zależności od prędkości pojazdu, warunków pogodowych, kąta skrętu kierownicy oraz sytuacji na drodze.

Podczas jazdy na zakrętach reflektory adaptacyjne obracają się w kierunku skrętu, co zwiększa widoczność w zakrętach i umożliwia wcześniejsze zauważenie przeszkód. W czasie jazdy po autostradzie, reflektory mogą wydłużyć zasięg światła, aby lepiej oświetlić drogę przed pojazdem, a w mieście mogą skracać zasięg i rozszerzać strumień światła, co pomaga lepiej widzieć chodniki i pieszych.

Laserowe systemy oświetlenia

Laserowe oświetlenie to jedna z najbardziej innowacyjnych technologii w dziedzinie motoryzacyjnego oświetlenia. Systemy laserowe wykorzystują lasery do generowania intensywnego i bardzo skupionego strumienia światła, który jest następnie przetwarzany przez fosfor, aby stworzyć bezpieczne, białe światło.

Laserowe reflektory mogą osiągać znacznie większy zasięg niż tradycyjne reflektory, co jest szczególnie przydatne podczas jazdy na autostradach i w warunkach słabej widoczności. Technologia ta jest jednak droga i obecnie stosowana głównie w pojazdach premium.

Światła doświetlające zakręty

Systemy doświetlania zakrętów, często zintegrowane z adaptacyjnymi reflektorami, zwiększają widoczność w zakrętach poprzez automatyczne włączanie dodatkowych źródeł światła skierowanych na bok pojazdu. Dzięki temu kierowca może wcześniej zauważyć przeszkody, pieszych czy zwierzęta znajdujące się na bocznych częściach drogi.

Doświetlanie zakrętów może być realizowane przez specjalne lampy lub przez odpowiednie sterowanie głównymi reflektorami, które zmieniają kąt padania światła. System ten jest szczególnie przydatny w warunkach miejskich oraz na krętych drogach wiejskich.

Systemy automatycznego sterowania światłami drogowymi

Systemy automatycznego sterowania światłami drogowymi (Automatic High Beam, AHB) zwiększają komfort i bezpieczeństwo jazdy nocą poprzez automatyczne przełączanie między światłami drogowymi a mijania. Gdy system wykryje nadjeżdżający pojazd lub pojazd jadący z przodu, automatycznie zmienia światła drogowe na mijania, aby nie oślepiać innych kierowców. Po zniknięciu przeszkody system ponownie włącza światła drogowe.

Technologia ta korzysta z kamer zamontowanych na przedniej szybie, które analizują warunki na drodze i w czasie rzeczywistym dostosowują pracę świateł, co pozwala na optymalne oświetlenie drogi bez ingerencji kierowcy.

Światła OLED (Organic Light Emitting Diode)

OLED to nowoczesna technologia, która umożliwia tworzenie świateł o bardzo cienkiej i elastycznej formie, co pozwala na nowe możliwości projektowania oświetlenia pojazdu. Światła OLED emitują miękkie, jednolite światło i są wykorzystywane głównie w tylnych lampach pojazdów, tworząc atrakcyjne wzory świetlne.

Dzięki możliwości precyzyjnego sterowania poszczególnymi segmentami OLED, można tworzyć dynamiczne kierunkowskazy czy światła stopu, które zmieniają kształt i intensywność w zależności od sytuacji, co poprawia komunikację z innymi uczestnikami ruchu.

Podsumowanie

Nowoczesne systemy oświetlenia pojazdów, takie jak LED, HID, matrycowe reflektory LED, adaptacyjne systemy oświetlenia, lasery oraz OLED, oferują znaczące korzyści w zakresie widoczności, bezpieczeństwa i komfortu jazdy. Technologia ta stale się rozwija, wprowadzając coraz bardziej zaawansowane funkcje, które dostosowują oświetlenie do warunków na drodze i potrzeb kierowcy. Dzięki tym innowacjom jazda staje się bezpieczniejsza, a kierowcy mogą lepiej reagować na zmieniające się warunki drogowe, co przyczynia się do ogólnego zwiększenia bezpieczeństwa na drodze.